Urządzenie to służy do szybkiego sprawdzania diod i tranzystorów. Pozwala wyznaczyć ich polaryzację, oraz orientacyjne wzmocnienie tranzystorów. Odczytu dokonuje się na diodach LED. Układ wymaga zasilania napięciem 4,5-5V. Elektroniczny próbnik tranzystorów jest prostym przyrządem, który umożliwia szybkie określenie polaryzacji dowolnego tranzystora małej lub średniej mocy, oraz skontrolowanie czy jest on pełnosprawny. Można również przy jego pomocy badać diody półprzewodnikowe.
 Zmontowany próbnik diod i tranzystorów Próbnik poprzez świecenie odpowiednich kontrolek LED, pozwala na określenie następujących cech badanego elementu: - Polaryzacja tranzystora NPN - miga LED D2 "NPN"
- Polaryzacja tranzystora PNP - miga LED D1 "PNP"
- Tranzystor pełnosprawny - miga wraz z D1 lub D2 dioda "OK"
- Tranzystor uszkodzony - zwarcie - migają na przemian D1 i D2
- Tranzystor uszkodzony - przerwa - nie świeci żadna dioda
- Złącze PN (dioda) włączone w kierunku C-E - miga LED D2
- Złącze PN (dioda) włączone w kierunku E-C - miga LED D1
Dodatkowo można ocenić jakość tranzystora (wzmocnienie prądowe) przez porównanie jasności świecenia poszczególnych kontrolek LED: dla tranzystorów z grup B i C, o wzmocnieniu ponad 200 kontrolka "OK" świeci jaśniej niż "PNP" lub "NPN". Jeżeli LED "OK" świeci bardzo słabo to tranzystor jest uszkodzony, włączony odwrotnie (kolektor i emiter zamienione miejscami) albo posiada tak małe wzmocnienie, że nadaje się tylko do wykorzystania wyłącznie jako dioda małej mocy.  Schemat ideowy próbnika diod i tranzystorów
Budowa próbnika oparta jest na układzie scalonym 7404 (74LS04), lub jego odpowiedniku. Z sześciu bramek tego układu z elementami C1, C2, R1-R3 utworzono dwa generatory przebiegów prostokątnych, o częstotliwościach odpowiednio kilku herców i kilku kiloherców. Sygnały te doprowadzone do zacisków E B C użyte są do testowania badanego elementu. Z generatorem oraz badanym elementem sprzężony jest detektor D4, D5, T1 pozwalający określić czy tranzystor jest dobry (czy wskazuje działania wzmacniające). Układ próbnika przy poprawnym montażu nie wymaga uruchamiania ani regulacji - działa bezzwłocznie po włączeniu zasilania. Z uwagi na wymagania dotyczące zasilania układów scalonych TTL najlepiej zasilać próbnik stabilizowanym napięciem 5V, aczkolwiek jest także możliwe zastosowanie baterii 4,5 lub 6V.  Schemat montażowy próbnika diod i tranzystorów. Wymiary płytki 45x40mm.
Wykaz elementów: - US1: 7404, 74LS04, itp.
- T1: BC237, BC547, BC548
- D1, D2, D3: LED
- D4, D5: 1N4148
- C1: 47nF
- C2: 220μF
- C3: 10nF
- R1: 3,3-3,6kΩ
- R2: 750Ω
- R3: 1,5kΩ
- R4: 5,6kΩ
- R5: 510Ω
- R6: 220Ω
Schemat opublikowany za zgodą i na podstawie materiałów: jabel.com.pl (oznaczenie J-04) |